در سالهای اخیر، موضوع امنیت اجتماعی مورد توجه اکثر مردم و صاحب‌نظران سیاسی و اجتماعی بوده است. مسئولان حکومتی نیز دغدغه‌های روبه افزایش خود نسبت به این موضوع را بارها اعلام کرده‌اند.
البته در کنار دغدغه‌های مشترک نسبت به مقوله امنیت اجتماعی، اختلاف‌نظرهایی نیز در این زمینه وجود دارد که براساس تفاوت دیدگاه نسبت به شناسایی و اولویت بندی مصادیق، تشخیص ریشه و عوامل ایجاد کننده و نحوه مقابله با سوژه‌هایی که ضد امنیت اجتماعی تلقی می‌شود، شکل گرفته است. در برخی مقاطع زمانی نیز همین موضوع به سوژه مقابله گروههای سیاسی با یکدیگر تبدیل شده است به طوری که یک گروه، دیگری را به بی‌تفاوتی در این مقوله حساس متهم می‌کند و دیگری از <قشری نگری> رقیب در این زمینه شکایت می‌نماید. نمونه‌هایی هم وجود دارد که با گذشت چند سال جای گروهها عوض شده و برخی طرفداران پیشین روش‌های خشن، بیش از حد با مردم مهربان می‌شوند وبالعکس.
اما آنچه در تمام سالهای گذشته، به صورت ثابت ولایتغیر باقی مانده است برخوردهای احساسی و بعضا غیرکارشناسی و کشیده شدن این موضوع اجتماعی به حوزه درگیری‌های سیاسی است.
همین وضعیت، شرایطی ایجاد نموده است که هیچ‌گاه فرصت کافی و شرایط مساعد فراهم نشده است تا اجماعی قابل قبول برای شناسایی مصادیق واقعی که امنیت اجتماعی را به خطر می‌اندازد به وجود آید. لنگیدن در گام اول، تاثیر خود را در گام‌های بعدی نیز آشکار ساخته است و در نتیجه، امروز درخصوص اولویت‌بندی امور ضد امنیت اجتماعی، وحدت نظر و حتی نزدیکی دیدگاه میان ارکان حکومت وجود ندارد. اختلاف دیدگاههای علنی شده در این خصوص، آنقدر واضح است که نیازی به ذ کر نمونه نیست. در مهمترین مرحله یعنی تشخیص بهترین راه مقابله با ناهنجاریها و به حداقل رساندن هزینه‌های مرتبط با آن نیز نه تنها هیچ نشانه‌ای از همگامی و همکاری اکثریت کارگزاران حکومتی با قاطبه کارشناسان، مشاهده نمی‌شود، بلکه مردم بارها شاهد ارسال سیگنالهای متفاوت از دستگاههای رسمی بوده‌اند. مثلاً اینکه <موضوع پوشش عده‌ای از جوانان، اصلی ترین ناهنجاری است که امنیت اجتماعی را به خطر می‌اندازد یا گسترش استفاده از مواد مخدر سنتی و صنعتی> یا این موضوع که <کدامیک از رفتارهای شخصی، تأثیر بیشتری بر مقوله امنیت اجتماعی دارد> و نیز این نکته که <با توجه به امکانات محدود دستگاههای انتظامی و امنیتی، از میان مقولات ضد امنیت اجتماعی – به فرض دقت تشخیص همان دستگاهها – مبارزه با کدام سوژه در اولویت قرار دارد> و...
در این شرایط، خوش بینانه‌ترین فرض آن است که هر دستگاهی با صدق نیت و با دلسوزی واقعی نسبت به مردم، آنچه را که به تشخیص خود مهم‌تر می‌داند در اولویت قرار می‌دهد و روش بهینه – باز هم به تشخیص خود – برای مبارزه و مقابله را انتخاب و را‌ساً به اجرای آن مبادرت می‌کند. اما براساس تجربه موجود، اشخاص حقیقی و حقوقی هم که با این روشها مخالف هستند آرام نمی‌نشینند. یکی که دستی به تریبون‌ها دارد مخالفت علنی خود را اعلام می‌کند و دیگری، با یادآوری ناهنجاریهایی که عده بیشتری از مردم با آن دست به گریبان هستند تلاش می‌کند افکار عمومی را در برابر نهادهایی قرار دهد که روش‌های مورد نظر خود را با استفاده از قدرت حکومتی پیگیری می‌کند. در این میان آنچه که مغفول می‌داند سرگردانی مردماز یکسو و انجام برخی اقدامات توسط نهادهای رسمی است که زیان‌های آن، به آسانی قابل جبران نیست که البته به نظر می‌رسد بیشتر این زیان‌ها، ناشی از فقدان برنامه منسجم و عدم تصمیم‌گیری جمعی و برنامه‌ریزی کارشناسی در بعضی مقولات است.
تردیدی وجود ندارد که در سال های اخیرموضوع اراذل و اوباش و اقدامات غیرانسانی بعضی از آنها، احساس ناامنی را در بعضی مکان‌های عمومی و خصوصی حاکم کرده بود و مقابله با این گروه ضد امنیت – البته به صورت علمی و موثر – یک مطالبه عمومی بود. اما برخی حواشی ظاهراً کم اهمیت در این مقابله- مانند انداختن آفتابه به گردن تعدادی از این افراد– آنقدر حاشیه ایجاد کرد که بسیاری از افراد از اصل موضوع غافل شدند. در مورد روش‌های مبارزه با بدحجابی نیز، برخی بی‌دقتی‌ها موجب گردید عده‌ای در داخل و خارج، نتوانند نتایج مثبت سالم‌سازی فضای جامعه را به خوبی حس کنند؛ ضمن آنکه در آن مقوله هم تفاوت اظهار نظرهای رسمی و نیز تردیدهایی که در خصوص اولویت این موضوع نسبت به برخی مظاهر دیگر از نا امنی عمومی – همچون سرقت و قتل – وجود داشت مجریان این مبارزه را در مقاطعی تنها گذاشت؛ ضمن آنکه هنوز هیچ یک از طرفین – موافقان و مخالفان آن روشها – حاضر نشده‌اند در مواضع خود تغییری ایجاد نمایند ودر نتیجه، بسیاری از مردم همچنان نسبت به وجود اراده هماهنگ حکومتی در این خصوص تردید دارند. آخرین نمونه‌ای که پیامدهای منفی <اقدام براساس تشخیص‌های غیراجماعی> را به نمایش گذاشت شناسایی و تعطیل کردن چند عکاسی بود. براساس آنچه توسط برخی مراجع انتظامی اعلام شده است، تعدادی از عکاسی‌ها در تهران، با سوء استفاده از اعتماد مشتریان، تصاویر اختصاصی خانواده‌ها را به عنوان نمونه کار در اختیار سایر مشتریان می‌گذاشته‌اند و تعدادی از آنها نیز به سوء استفاده‌های دیگر از این تصاویر می‌پرداخته‌اند. قاعدتاً دستگاه متولی این امر، توضیحات لازم را در اختیار مردم خواهد گذاشت که آیا مثلاً در این مورد شکایت خصوصی وجود داشته و یا براساس احساس وظیفه قانونی مبادرت به این کار شده است؟ اما آنچه بعد از این حادثه اتفاق افتاد و انتشار برخی از این تصاویر توسط یک خبرگزاری مدعی اصولگرایی نشان داد که متأسفانه <نقض غرض> بر بسیاری از فعالیت‌های رسمی، حاکم می‌باشد. البته در این مورد نیز ظاهراً یک ابراز تأسف و هشدار کلی یک مقام قضایی، پایان بخش این اقدام تأثر انگیز و شبهه‌ناک بود.
در حالی که قبل از این، اگر یک عکاسی مبادرت به انتشار تصاویر خصوصی و خانوادگی می‌کرد، شناسایی عامل این اقدام و مجازات او بسیار آسان بود. اما با اقدام نسنجیده اخیر، بسیاری از این تصاویر در دسترس سایت‌های مختلف خبری قرار گرفته است. شاید در این موضوع نیز بتوان مانند بسیاری از امور دیگر، هدف مجریان را مقدس شمرد و به صورت زبانی، آنها را به خاطر این اشتباه تقبیح کرد. اما اگر بدقت نگریسته شود اقدام اخیر نیز ریشه در همان مسائلی دارد که منجر به ایجاد برخی حواشی در سایر مراحل طرح امنیت اجتماعی گردید. پس همه دستگاهها و افراد وظیفه دارند ضمن تأمین نیازها و فراهم سازی زمینه برای اجرای وظایف متولیان این امر، پیامدهای منفی اقدامات یکجانبه و بدون جلب دیدگاههای کارشناسی را به آنها یادآوری نمایند. این توصیه قرائت دیگری از نگرانی ابراز شده توسط فرمانده نیروی انتظامی است که <برای اجرای امنیت اجتماعی استانداردی در کشور نداریم.>
در این زمینه، دو تا از مهمترین کارهایی که می‌توانید بکنید، یکی اجتناب از حفظ کردن و با عجله آماده شدن برای امتحان و دیگری یک خواب خوب شبانه است. پژوهش‌ها نشان می دهد که شب تا صبح درس خواندن، روش بسیار غیرموثری برای یادگیری معلومات جدید است و خواب می‌تواند به استحکام حافظه و عملکرد بهتر در امتحان کمک کند.
در حوزه روانشناسی شناختی، چند راهبرد مختلف برای تقویت حافظه وجود دارد که اثر بخشی آنها مورد آزمایش قرار گرفته و به اثبات رسیده است. در این مقاله با برخی از این روشها آشنا می‌شویم:
۱) توجه خود را بر روی آن چه مطالعه می‌کنید متمرکز سازید
توجه یکی از مؤلفه‌های عمده حافظه است. به منظور آن که اطلاعات از حافظه کوتاه مدّت به حافظه بلند مدّت منتقل گردند، شما باید به طور فعّال به آنها توجه کنید. سعی کنید در محیط‌هایی بدون سر وصدای موجب حواس‌پرتی مثل تلویزیون، موسیقی و ... مطالعه کنید.
۲) از حفظ کردن مطالب و با عجله برای امتحان حاضرشدن بپرهیزید
جلسات منظمی برای مطالعه در نظر بگیرید. مطالعه مطالب در طول چند جلسه، زمان کافی برای پردازش مناسب اطلاعات را در اختیار شما قرار می‌دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دانش‌آموزانی که به طور مرتب مطالعه می‌کنند بسیار بهتر از کسانی که تمام مطالب را در یک جلسه طولانی مطالعه می‌کنند، مطالب را به یاد می‌آورند.
۳) اطلاعاتی که مطالعه می‌کنید را سازماندهی کنید
پژوهشگران دریافته‌اند که اطلاعات در حافظه به صورت خوشه‌ای سازماندهی شده‌اند. شما نیز می‌توانید به بهره‌گیری از این ویژگی به ساختاردهی و سازماندهی مطالبی که مطالعه می‌کنید بپردازید. سعی کنید مفاهیم و عبارت‌های مشابه یا مرتبط را با هم گروه‌بندی کنید.
۴) از وسایل یاد یار برای به خاطر سپردن اطلاعات استفاده کنید
منظور از وسایل یادیار، روشی است که دانش‌آموزان معمولاً از آنها برای یادآوری مطالب کمک می‌گیرند. برای مثال، شما می‌توانید عبارتی که باید به یاد آورید را به چیزی که خیلی برایتان آشناست مرتبط سازید. بهترین یادیارها آن‌هایی هستند که تصورات مثبت، شوخی‌ها یا چیزهای تازه و ابتکاری را به خدمت می‌گیرند. مثلاً قافیه یک شعر، یک آواز و یا یک جوک ممکن است به شما در به یادآوردن بخش خاصی از اطلاعات کمک کنند.
۵) اطلاعات را در ذهن‌تان بسط دهید و مرور کنید
برای به خاطر آوردن اطلاعات، شما باید آنچه مطالعه کرده‌اید را در حافظه بلند مدّت خود قرار دهید. یکی از موثرترین روشها، بسط و مرور نام دارد. یک مثال از این روش این است که ابتدا تعریف عبارت‌های کلیدی را بخوانید، سپس با دقت بیشتر آن تعریف‌ها را مطالعه کنید و سرانجام به مطالعه تشریح جزئیات معنی آن عبارت‌ها بپردازید. پس از چند بار تکرار این فرایند، یادآوری این اطلاعات بسیار بهتر و آسانتر خواهد شد.
۶) اطلاعات تازه را با چیزهایی که قبلاً می‌دانستید ارتباط دهید
هنگامی که مطالب ناآشنا و تازه‌ای را مطالعه می کنید، مدتی را به فکر کردن در مورد این که این اطلاعات چه ارتباطی با دانسته‌های قبلی شما دارد اختصاص دهید. با ارتباط برقراری کردن بین ایده‌های جدید و دانسته‌های موجود قبلی، احتمال به خاطر آوردن اطلاعات تازه به نحو چشمگیری افزایش خواهد یافت.
۷) مفاهیم را در ذهن‌تان مجسّم کنید
بسیاری از افراد با مجسّم کردن اطلاعاتی که مطالعه کرده‌اند، قدرت حافظه و به یادآوری خود را بهبود چشمگیری می‌بخشند. به عکس‌ها، نمودارها و سایر تصاویر کتاب‌های درسی‌تان توجه کنید. حتی اگر چنین تصاویری وجود ندارد می‌توانید خودتان ایجاد کنید. در حاشیه یادداشت‌هایتان شکل یا نمودار بکشید یا از ماژیک‌های رنگی برای برجسته‌سازی و گروه‌بندی مطالب مرتبط استفاده کنید.
۸) مفاهیم جدید را به فرد دیگری آموزش دهید
پژوهش‌ها نشان می دهد که خواندن مطالب با صدای بلند، در به خاطر سپردن آنها بسیار موثر است. روان‌شناسان همچنین دریافته‌اند که در صورتی که دانش‌آموزان به «تدریس» مفاهیم جدید به دیگران بپردازند، درک و یادآوری آنها بهبود پیدا خواهد کرد. شما می‌توانید با آموزش دادن مفاهیم و اطلاعات جدید به دوست یا همکلاس خود، این رویکرد را امتحان کنید.
۹) به اطلاعات پیچیده توجه بیشتری کنید
آیا تا کنون متوجه شده‌اید که به یاد آوردن اطلاعات ابتدایی یا انتهایی یک فصل، گاهی چقدر آسانتر است؟ پژوهشگران دریافته‌اند که موقعیت قرار گرفتن اطلاعات می‌تواند در به یادآوردن آنها نقش داشته باشد. در حالی که به یاد آوردن اطلاعات میانی ممکن است دشوار باشد، شما می‌توانید با صرف وقت بیشتر و مرور اطلاعات از اوّل و یا تجدید ساختار اطلاعات، بر این مشکل فائق آیید. هنگامی که به یک مفهوم پیچیده و سخت برخوردید، زمان بیشتری را صرف به خاطر سپاری آن کنید.
۱۰) روش مطالعه خود را تغییر دهید
یک راه عالی برای افزایش قدرت یادآوری مطالب، تغییر گاه به گاه روش مطالعه است. اگر به مطالعه در یک مکان معین عادت کرده‌اید، سعی کنید جایتان را عوض کنید. اگر بعد از ظهرها مطالعه می‌کنید، هر روز صبح چند دقیقه‌ای را به مرور اطلاعاتی که روز قبل مطالعه کرده‌اید اختصاص دهید. با افزودن یک عنصر جدید به جلسات مطالعه خود می‌توانید اثربخشی تلاش‌هایتان را افزایش دهید و قدرت یادآوری خود را بهبود بخشید.