ارامش

اما به‌رغم تفکر این افراد، هميشه اين‌طور نيست. زيرا درخواست‌ها مي‌توانند مثبت، منفي، معقول، نامعقول و… باشند. به‌غير از درخواست‌هايي كه عرف جامعه آن‌ها را منفي يا نامعقول مي‌داند اين طرز تلقي ماست كه مشخص مي‌كند درخواست، منفي است يا مثبت، معقول است يا نامعقول.

بايد پذيرفت كه درخواست‌ها هميشه منفي نبوده و معلول شرايط‌ هستند و در حالت‌هاي مختلف گزاره‌هاي گوناگوني دارند. لزوم پرداخت به مسأله مهم “نه ‌گفتن” هنگامي برجسته‌تر مي‌شود كه در حالت‌هاي مختلفي قرار بگيريم. حالاتي كه يا بايد نه بگوييم يا اين‌كه بله گفته و درخواست را قبول كنيم.

در زندگي انسان‌ها مسائل بسيار ظريفي هست كه اگر به‌خوبي به آن‌ها پرداخته شود، مشكلات فراواني حل مي‌گردد. به‌عنوان نمونه به نظر بنده در تعاملات اجتماعي بايد صريح بود و به‌راحتي حرف خود را زد. نبايد گرفتار رودربايستي شد و حرف خود را از فيلترهاي گوناگوني كه به محتواي آن لطمه مي‌زند؛ گذراند. اگر سعي كنيم و تمرين كنيم كه صريح باشيم، در برابر درخواست‌هاي ديگران نيز مي‌توانيم با صراحت برخورد كنيم. در سناريوهايي كه ارائه مي‌گردد، سعي مي‌كنم اين صراحت در نه‌گفتن را با تعبير و تأويل از قاطعيت بيان كنم.فرض كنيد كه با دوستان خود به بازار رفته‌ايد و مي‌خواهيد خريد كنيد.

سناريو اول:
شما: من اين رنگ لباس را خيلي دوست دارم.
دوستان: اين رنگ ديگر از مد افتاده است.
شما: اما من از بچگي به اين رنگ علاقه داشته‌ام.
دوستان: اصلا تو بي‌كلاس، به‌روز نيستي، سليقه نداري.
شما: از راهنمايي شما سپاس‌گزارم؛ اما من اين رنگ را ترجيح مي‌دهم.
درخواست يا پيش‌نهاد دوستانتان ظاهراً نه منفي بود و نه نامعقول. اما چون بر خلاف ميل شما بود درخواست نامعقولي به‌شمار مي‌رفت.

سناريو دوم:
شما: من اين رنگ لباس را خيلي دوست دارم.
دوستان: اين رنگ ديگر از مد افتاده است.
شما: اما من از بچگي به اين رنگ علاقه داشته‌ام.
دوستان: اصلا تو بي‌كلاس، به‌روز نيستي، سليقه نداري.
شما: حالا كه فكر مي‌كنم كه حق با شما است، اصلاً اين رنگ برازنده من نيست و فكر نكنم در تن نيز زيبا باشد.

تحليل سناريوها:
اگر به سناريو اول توجه كرده باشيد، شخص پيش‌نهاد دوستان خود را با حالتي محترمانه رد مي‌كند. او با شخصي كردن سليقه مي‌كوشد تا به دوستان خود بفهماند كه براي نظر آن‌ها احترام قائل است، اما ميل دروني‌اش حكم ديگري مي‌كند و او را مانع از خريد لباسي كه آن‌ها به او پيش‌نهاد كرده‌اند، مي‌كند. البته در فرايند نه گفتن بايد توجه داشت كه حقوق هر دو طرف حفظ شود. هيچ‌گاه گستاخي و پرخاش‌گري را با قاطعيت اشتباه نگيريد.
اما در سناريو دوم، شخص نه تنها تسليم پيش‌نهاد دوستان خود شده است، بلكه با دليل و برهاني كه مي‌آورد، نظر آن‌ها را تأييد مي‌كند.

رفتار منفعلانه و قاطعيت
رفتارشناسي در علم روان‌شناسي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. اصولاً شناخت نوع و نحوه رفتار، به برقراري ارتباط موفق و رضايت‌بخش كمك شاياني خواهد كرد. در مورد قاطعيت نيز، نوع رفتار ما با ديگران بسيار بااهميت است. زيرا اين ما هستيم كه نحوه رفتار ديگران را با خود، رقم مي‌زنيم. همان‌طور كه مي‌دانيد، اگر رفتار منفعلانه داشته باشيم، يعني اجازه داده‌ايم كه ديگران به‌جاي ما تصميم بگيرند. (هم چنان كه در سناريو دوم بحث شد).

                 همه رنج من از وجود من است                             لاجرم زين وجود نالانم

رفتار انفعالي است كه باعث مي‌شود شخص، در برابر درخواست‌ها و حتي پيش‌نهادهاي ديگران منفعلانه عمل كرده و در رد يا قبول آن‌ها دچار ترديد شود. به ديگر سخن، افراد منفعل با رفتار انفعاليشان نمي‌توانند از حقوق شخصي خود دفاع كنند و درخواست‌هاي نامعقول و ناروا را رد كنند. بيش‌تر در اين فكر هستند كه طوري حرف بزنند و رفتار كنند كه ديگران نرنجند و مورد قبول آن‌ها واقع گردد. اين افراد حتي در بعضي از موارد، در بيان خواسته‌هاي صريح خود نيز ناتوانند.

اعتماد‌به‌نفس
اعتماد به‌نفس كم كه عدم قاطعيت نيز، يكي از پيامدهاي منفي آن است مانع از آن مي‌شود كه بتوانند ابراز وجود داشته باشند. معمولاً خود را در شخصيت‌هاي ديگران مخفي مي‌كنند و اجازه مي‌دهند كه ديگران به جاي آن‌ها تصميم بگيرند.
به رغم آن‌ها، افرادي كه اعتماد به نفس بالايي دارند اجازه نمي‌دهند كه ديگران به جاي آن‌ها تصميم بگيرند. از خود تصويري واقعي داشته و با شناخت نقاط قوت و ضعف خويش، مانع از آن مي‌شوند كه ديگران اعتماد به‌نفسشان را به بزنند:

آخرين بار كه دسته گلي را هديه داده و يا هديه گرفته اي را به خاطر داري؟! احساس همراه با آن چه بود؟ احساسي كه از ديدن دسته گل زيبايي در دستان عروسي جوان در تو ايجاد مي شود چيست؟ احساس ناشي از ديدن تاج گل بزرگ در يك مراسم عزاداري و تزئين شده با روبان هاي سياه چگونه است؟!

در طي ساليان سال مردم دنيا معاني نماديني براي گل ها در نظر گرفته اند و از همين برداشت ها و احساسات ايجاد شده كم كم مفهومي به نام «زبان و معناي گل ها» مطرح شد. از زماني كه يونانيان باستان گل ها را هديه اي از طرف خدايان دانستند و رومي ها و سپس ترك ها به آن ها ارزش خاصي دادند، نخستين جرقه هاي جست وجو در كلام گل ها زده شد و پيش از آنكه اروپاييان و آمريكاييان به تزئين و هنر گل آرايي توجه كنند. ترك ها اين توانايي را به تصوير كشيدند و سفر انگليسي ها و فرانسويان به كشور تركيه باعث شد آنها در انتقال اين موضوع به كشور و مردم خود نقش مهمي داشته باشند و از اواسط قرن ۱۸ بود كه به گل آرايي و اهداي گل به عنوان يكي از بزرگ ترين و زيباترين كارها در روابط انساني توجه شد و تا به امروز هم در سرتاسر دنيا وجود دارد.

گل و زيبايي آن هرگز از فرهنگ، آداب و رسوم و هنر و ادبيات جدا نمي شود و به همين خاطر و با در نظرگيري مفهوم و معناي پنهاني پشت گل برگ ها و برگ هاي دسته گل ها بود كه تاكنون چندين كتاب و لغت نامه در مورد زبان گل ها يا (language of flowers) نوشته شده و در تمام آنها اشاره شده است كه هر گل به تنهايي معنا و مفهومي را انتقال مي دهد كه در كنار گلي ديگر آن معنا تفاوت مي كند.

علاوه بر آن رنگ يك گل و تعداد آن هم مي تواند مفهوم خاصي داشته باشد و شايد يكي از جالب ترين كلام هاي پنهاني در يك دسته گل زماني مطرح مي شد كه زنان جوان انگليسي با دريافت دسته گلي از طرف نامزدش كه به آنان اظهار علاقه مي كرد، نشان مي دادند: اگر دختر جوان شاخه گلي را كه دريافت كرده بود بر قسمت چپ و بالاي لباس خود (بر روي قلبش نصب مي كرد به نوعي اعلام علاقه و عشق به شخص مقابل اشاره داشت).

اما چسباندن گل به ساير قسمت هاي لباس فقط نوعي آشنايي و تشكر بدون وجود عشق و علاقه اي خاص را مطرح مي كرد. خلاصه اينكه انتخاب، چيده شدن، روش هديه كردن و هديه گرفتن گل هر كدام معناي معين و متفاوتي دارد!

گل رز

از نخستين روزهايي كه بشر به معنا و مفهوم پنهاني گل ها توجه كرد، گل رز را مظهر عشق و علاقه دانست. كلمه «رز» از لاتين ريشه گرفته است و معادل كلمه (Rosa) يعني مرمر است. گرچه امروزه رنگ هاي متنوع و بسيار زيباي آن فراوان است.

روميان معتقدند رزهاي وحشي از اشك ونوس در حسرت عشق از دست رفته اش روييده است و به همين خاطر آن را نماد عشق و علاقه فراوان مي دانند. گرچه تمام گل هاي رز مظهر عشق و دوستي هستند اما هر رنگ معناي خاص ديگري هم دارد.

گل رز و رنگ هاي پرمعنا:

- رز قرمز، عشق، احترام همراه عشق و جرأت در بيان آن و به عبارتي «دوستت دارم»

- رز صورتي، قدرداني و سپاسگزاري، تقدير، تحسين و همدردي «به من اعتماد كن»

- رز سفيد، احترام در عشق، خلوص در آن و رازداري

- رز نارنجي، شيفتگي شديد و آرزو براي تأييد از طرف مقابل

- رز زرد، شادي، خوشحالي، دوستي و آزادي

- رز قرمز بسيار تيره، در برخي كشورها جهت مراسم عزاداري استفاده مي شود.

- رز بي خار، عشق و دوستي در نخستين نگاه و آشنايي

- رز سفيد همراه با رز قرمز، وحدت و يگانگي

- و دسته گل عروس و گل هاي رز، مظهر خوشبختي و سعادت

سلامت جسمى از سلامت روانى و عاطفى قابل تفکيک نيست. آدم‌هاى شاد، آدم‌هاى سالمى هستند. تاريخ جهان به ما می‌گويد که شادى به اين که شما چه داريد بستگى ندارد بلکه به اين که شما که هستيد وابسته است. اکنون که در آستانه  سال نو قرار داريم، خوب است لحظه‌اى به اين موضوع بينديشيم که چه چيزى واقعاً ما را شاد می‌‌کند.
١٠ کليد زير می‌‌توانند در اين زمينه به ما کمک کنند:
١- به نداى بدن خود گوش فرا دهيد. اين ندا از طريق علامت‌هاى راحتى يا ناراحتى، خوشى يا ناخوشى، خود را به ما عرضه می‌‌کند. هنگامى که رفتار خاصى را برمی‌‌گزينيد و انجام می‌‌دهيد از بدن خود بپرسيد چه احساسى درباره  آن دارد؟ اگر بدنتان علامت ناراحتى و درماندگى جسمى يا روانى فرستاد، آن رفتار را کنار بگذاريد. و چنانچه علامت راحتى و اشتياق فرستاد، آن را ادامه دهيد.
٢- در «حال» زندگى کنيد، چون اين تنها لحظه‌اى است که در اختيار داريد. توجه و تمرکز خود را بر هر آنچه اينجا و اکنون است معطوف داريد و جستجوگر «کمال» در هر لحظه باشيد. هر چه برايتان پيش می‌‌آيد را تمام و کمال بپذيريد. در اين صورت است که می‌‌توانيد از آن لذت ببريد، از آن درس بگيريد و سپس رهايش کنيد. «حال» همان گونه است که بايد می‌‌بود. بينهايت قانون طبيعت دست به دست هم داده‌اند تا اين لحظه  خاص، اين تفکر خاص و اين تلقى خاص را براى شما به وجود آورند. اين لحظه بدين گونه است زيرا کلّ جهان هستى بدين گونه است. سعى نکنيد با بينهايت چيز مختلف از سر ستيزه‌جوئى برآئيد. بلکه در عوض، خود را با آن‌ها يگانه سازيد.
٣- زمان‌هايى را براى سکوت، مراقبه (مديتيشن) و گفتگوهاى درونى با خودتان اختصاص دهيد. در اين لحظه‌هاى سکوت و آرامش، به زندگى درونى خود توجه کنيد و با منبع آگاهی‌‌هاى خالص خود دوباره ارتباط برقرار کنيد و اجازه دهيد به جاى اين که تعبير و تفسيرهاى تحميلى خارجى به شما بگويد چه چيزى براى شما خوب است و چه چيزى براى شما خوب نيست، شهود و مکاشفه  درونى شما را راهنمايى کند.
٤- نياز خود براى تأييد شدن توسط ديگران را کنار بگذاريد. شما تنها قاضى ارزش‌هاى خود هستيد و هدف شما کشف ارزش‌هاى بی‌‌شمار در درون خود است، صرفنظر از اين که ديگران چه فکرى کنند. اگر اين را بپذيريد، آزادى بزرگى به دست می‌‌آوريد.
٥- هنگامى که در خود احساس خشم يا مخالفت با يک نفر يا يک وضعيت کرديد، قبول کنيد که داريد تنها با خودتان مبارزه می‌‌کنيد. مقابله کردن، يک واکنش دفاعى است که بر اثر آسيب‌هاى کهنه به وجود می‌‌آيد. با دست کشيدن از خشم خود، هم به بهبود حالتان کمک می‌‌کنيد و هم با جريان هستى هماهنگ می‌‌شويد.
٦- بدانيد که دنياى «خارج» انعکاس واقعيت «درونی» شماست. واکنش‌هايى که نسبت به افراد نشان می‌‌دهيد، چه عشق و چه نفرت، بازتاب دنياى درونى شماست. آن چيز که بيشترين نفرت را از او داريد، چيزى است که آن را بيشتر از ساير چيزها در درون خود انکار می‌کنيد. و آن چيز که بيشتر از بقيه  چيزها بدان عشق می‌‌ورزيد، چيزى است بيشتر از هر چيز ديگر در درون خود آرزويش را داريد. از آينه  روابطتان براى تکامل خود راهنمايى بگيريد. هدف، خودآگاهى کامل است. هنگامى که بدان دست يافتيد، هر چيز را که طلب کنيد به طور خودکار برايتان فراهم است و هر چيزى را که دوست نداشته باشيد به طور خودکار ناپديد خواهد شد.
٧- بار سنگين «قضاوت کردن» را از دوشتان برداريد تا احساس سبکى کنيد. قضاوت، جنبه‌هاى ارزشى درست يا غلط را بر يک وضعيت تحميل می‌‌کند. هر چيز قابل درک و بخشش است، امّا وقتى درباره  آن قضاوت می‌‌کنيد، امکان درک کردن را از بين می‌‌بريد و فرايند يادگيرى عشق ورزيدن را قطع می‌‌کنيد. شما وقتى درباره  ديگران قضاوت می‌‌کنيد، در واقع کمبود خويشتن‌پذيرى خود را بروز می‌‌دهيد. به ياد داشته باشيد که با بخشيدن هر نفر، بر ميزان عشق به خود می‌‌افزائيد.
٨- بدن خود را با خوراکی‌‌ها، نوشيدنی‌‌ها و عواطف ناسالم آلوده نکنيد. بدن شما وظيفه‌اش فقط پشتيبانى از حيات شما نيست بلکه وسيله‌اى است که شما را در سفر به سمت تکامل حمل می‌‌کند. سلامت هر سلّول، مستقيماً در وضعيت سلامت کلّى شما موثر است زيرا هر سلّول در حکم يک نقطه  آگاهى در مجموعه  آگاهی‌‌هايى است که شما باشيد.
٩- رفتارهاى با انگيزه  ترس را با رفتارهاى با انگيزه  عشق جايگزين سازيد. ترس ناشى از خاطراتى است که در گذشته در ذهن ما جا گرفته است. با يادآوردن آنچه در گذشته ما را ناراحت کرده، انرژی‌‌هاى خود را به سمتى هدايت می‌‌کنيم که مطمئن شويم يک آسيب قديمى دوباره خود را تکرار نکند. امّا با تحميل گذشته بر حال، هرگز نمی‌‌توانيم تهديد آسيب ديدن دوباره را برطرف سازيم. اين کار تنها هنگامى اتفاق می‌‌افتد که سپر امنيتى خود را کشف کنيم و آن چيزى جز عشق نيست. وقتى رفتارهاى ما با انگيزه  عشق و حقايق درونى باشد، می‌‌توانيم با هر تهديدى مقابله کنيم زيرا قدرت درونى ما در برابر ترس نفوذ ناپذير است.
١٠- اين را بدانيد که دنياى بيرونی‌، تنها آينه‌اى از يک هوشمندى عميق‌تر است. اين هوش و خرد، سازمان‌دهنده  ناپيداى همه چيز در عالم هستى است و چون بخشى از آن در وجود شما قرار دارد، شما هم در سازماندهى امور جهان شريکيد. بنابراين، شما به طور جدایی‌‌ناپذيرى با همه چيز پيوند داريد. پس وجود افکار مسموم و ناسالم در ذهن شما بر کل هوشمندى جهان اثر منفى می‌‌گذارد. زيستن در حالت تعادل و خلوص، هم براى خود شما و هم براى کره  زمين بهترين چيز است.